Data entry outsourcing là gì?

Trả lời nhanh: Data entry outsourcing là việc doanh nghiệp ký hợp đồng để một đơn vị bên ngoài nhập, đối chiếu và chuẩn hoá dữ liệu từ chứng từ, biểu mẫu, email hay file vào hệ thống của mình. Doanh nghiệp giao khối lượng việc lặp lại, nhưng vẫn chịu trách nhiệm về dữ liệu và quyết định nghiệp vụ.

Điểm chính

  • Thuê ngoài nhập liệu là hợp đồng dịch vụ có đầu vào (chứng từ), đầu ra (dữ liệu vào hệ thống) và mức chất lượng cam kết.
  • Độ chính xác phải đo theo từng trường dữ liệu, không chỉ theo cả chứng từ.
  • Nhà cung cấp thường là bên xử lý dữ liệu cá nhân, nên hợp đồng phải ghi rõ phạm vi, nơi lưu trữ và việc xoá dữ liệu.
  • OCR và IDP không loại bỏ thuê ngoài. Chúng thay đổi phần việc con người làm: từ gõ phím sang kiểm tra và xử lý ngoại lệ.
Mục lục
  1. Data entry outsourcing là gì?
  2. Dịch vụ thuê ngoài nhập liệu gồm những loại việc nào?
  3. Một dự án nhập liệu thuê ngoài vận hành thế nào?
  4. Đo chất lượng nhập liệu thế nào cho đúng?
  5. Nên giao việc nào và giữ lại việc nào?
  6. Thuê ngoài trong nước hay ra nước ngoài?
  7. Dữ liệu cá nhân trong chứng từ: những điểm cần ghi vào hợp đồng
  8. Thuê ngoài, nhập nội bộ hay tự động hoá bằng OCR?
  9. Ưu điểm và hạn chế của thuê ngoài nhập liệu
  10. Khác gì với BPO, số hoá tài liệu và nhập liệu tại nhà?
  11. Khi nào nên và không nên thuê ngoài nhập liệu?
  12. Câu hỏi thường gặp

Data entry outsourcing là gì?

Data entry outsourcing (thuê ngoài nhập liệu) là hình thức doanh nghiệp giao công việc đưa dữ liệu vào hệ thống cho một công ty hoặc cá nhân bên ngoài. Hai bên ký hợp đồng để bên ngoài thực hiện công việc nhập liệu. Hệ thống đích có thể là phần mềm kế toán, ERP, CRM, hệ thống quản lý kho, hay một bảng tính dùng chung.

Nếu bạn cần hiểu bản thân nghề nhập liệu (các loại, kỹ năng, quy trình nội bộ), hãy đọc bài nhập liệu và các loại công việc. Bài này tập trung vào phần khác: giao việc ra ngoài thì giao cái gì, kiểm soát bằng gì và rủi ro nằm ở đâu.

Một hợp đồng thuê ngoài nhập liệu tốt có ba thành phần:

  • Đầu vào: loại chứng từ (hoá đơn, phiếu nhập kho, hồ sơ bảo hiểm, phiếu khảo sát), định dạng (giấy, PDF scan, ảnh chụp, email), chất lượng ảnh tối thiểu.
  • Đầu ra: danh sách trường dữ liệu, kiểu dữ liệu, định dạng ngày và số, cách nhập khi trường bị mờ hoặc trống.
  • Cam kết: độ chính xác, thời gian trả, cách xử lý khi sai, và quyền kiểm tra của bên thuê.

Dịch vụ thuê ngoài nhập liệu gồm những loại việc nào?

Các nhà cung cấp thường mô tả danh mục dịch vụ khá giống nhau. Nhóm phổ biến gồm quản lý dữ liệu khách hàng, nhập dữ liệu tài chính và số hoá tài liệu. Nhìn theo bản chất công việc, bạn có thể chia thành ba nhóm.

Cây phân loại dịch vụ thuê ngoài nhập liệu thành ba nhóm: nhập từ chứng từ giấy hoặc ảnh, làm sạch dữ liệu có sẵn, và nhập kèm OCR rồi kiểm
Cây phân loại các nhóm việc thuê ngoài nhập liệu (sơ đồ khái niệm).

Nhóm 1: nhập từ chứng từ

Đây là nhóm cổ điển: nhìn chứng từ, gõ vào trường tương ứng. Ví dụ: số hoá phiếu khảo sát, nhập hồ sơ nhân sự cũ, nhập phiếu xuất nhập kho viết tay. Các nhà cung cấp còn nêu việc chép lại nội dung ghi âm cuộc gọi hoặc ghi chú viết tay. Với tài liệu cần lưu trữ lâu dài, việc nhập liệu thường nằm trong một dự án lớn hơn, xem quy trình số hoá tài liệu.

Nhóm 2: làm sạch dữ liệu đã có

Dữ liệu đã nằm trong hệ thống nhưng sai hoặc không thống nhất. Việc điển hình: gộp khách hàng trùng, chuẩn hoá địa chỉ theo đơn vị hành chính mới, sửa mã sản phẩm viết nhiều kiểu, gắn danh mục cho hàng nghìn mã SKU. Nhóm này thường cần quy tắc rõ hơn là tốc độ gõ.

Nhóm 3: kết hợp OCR và người kiểm tra

Nhà cung cấp dùng phần mềm đọc chữ trước, nhân viên chỉ soát những trường máy không chắc chắn. Cách này phù hợp khi mẫu chứng từ ổn định, ví dụ hoá đơn (xem cách đọc hoá đơn vào phần mềm). Với chứng từ nhiều mẫu hoặc có chữ viết tay, bạn nên tìm hiểu thêm về xử lý tài liệu thông minh để biết phần nào máy làm được.

Một dự án nhập liệu thuê ngoài vận hành thế nào?

Điểm khác biệt lớn nhất giữa nhà cung cấp tốt và kém không nằm ở tốc độ gõ, mà ở cách kiểm soát lỗi. Quy trình thường gặp ở các đơn vị làm khối lượng lớn như sau.

Sơ đồ quy trình năm bước: nhận chứng từ, scan và đặt tên, nhập hai lần độc lập, đối chiếu và sửa lệch, kiểm mẫu rồi giao file
Sơ đồ khái niệm quy trình nhập liệu hai lần (double-key entry) với bước đối chiếu và kiểm mẫu.

Cơ chế cốt lõi là nhập hai lần độc lập (double-key entry). Hai nhân viên nhập cùng một chứng từ mà không nhìn bài nhau. Phần mềm so hai bản, chỉ những trường lệch mới được người thứ ba xem lại với ảnh gốc. Cách này bắt được lỗi gõ nhầm tốt hơn việc một người nhập rồi tự đọc lại, vì người tự soát hay bỏ qua lỗi chính mình vừa gõ. Điểm yếu: nếu cả hai cùng đọc sai một chữ khó đọc, hai bản vẫn khớp. Vì vậy chữ mờ hoặc chữ viết tay cần quy tắc riêng, ví dụ đánh dấu “không đọc được” thay vì đoán.

Bước kiểm mẫu cuối lô là nơi bên thuê và bên nhận thống nhất cách tính lô đạt hay không đạt. Hợp đồng nên ghi cỡ mẫu và ngưỡng chấp nhận trước khi chạy lô đầu tiên.

Đo chất lượng nhập liệu thế nào cho đúng?

Nhiều hợp đồng ghi “độ chính xác 99%” mà không nói 99% của cái gì. Có hai cách tính cho kết quả rất khác nhau.

Cách đo Công thức Điểm cần để ý
Theo trường (field-level) Số trường đúng chia tổng số trường kiểm Dễ đạt số cao, che mất việc một chứng từ sai ở trường quan trọng
Theo chứng từ (document-level) Số chứng từ không sai trường nào chia tổng chứng từ Khắt khe hơn nhiều, sát với tác động thực tế
Theo trường trọng yếu Chỉ tính các trường như số tiền, mã số thuế, số tài khoản Nên đặt ngưỡng riêng, cao hơn trường mô tả

Ví dụ minh hoạ: mỗi chứng từ có 20 trường, mỗi trường đúng với xác suất 99% và các lỗi độc lập. Xác suất cả chứng từ đúng là khoảng 0,99 mũ 20, tức xấp xỉ 82%. Nghĩa là báo cáo “99% chính xác theo trường” vẫn có thể ứng với gần 1 trong 5 chứng từ có ít nhất một lỗi. Đây là phép tính minh hoạ, không phải số liệu của một nhà cung cấp cụ thể.

Vì vậy hãy yêu cầu nhà cung cấp báo cáo riêng ba thứ: tỷ lệ sai theo trường trọng yếu, tỷ lệ chứng từ phải làm lại, và thời gian từ lúc nhận lô đến lúc giao. Khi bạn đã có quy trình đo chung cho nhiều hoạt động tự động hoá, cách tính hiệu quả có thể tham khảo ở bài đo hiệu quả tự động hoá.

Nên giao việc nào và giữ lại việc nào?

Hai yếu tố quyết định phần lớn lựa chọn: khối lượng chứng từ và mức độ nhạy cảm của dữ liệu trên chứng từ.

Ma trận hai nhân hai: trục ngang là độ nhạy cảm dữ liệu từ thấp đến cao, trục dọc là khối lượng chứng từ từ thấp đến cao. Khối lượng cao và
Ma trận khối lượng chứng từ và độ nhạy cảm dữ liệu (sơ đồ khái niệm).

Một số ví dụ minh hoạ cho từng ô:

  • Thuê ngoài phù hợp: nhập 30.000 phiếu khảo sát khách hàng ẩn danh sau một chiến dịch, hoặc gắn thuộc tính cho danh mục sản phẩm thương mại điện tử.
  • Thuê có điều kiện chặt: hồ sơ bồi thường bảo hiểm, hồ sơ y tế, hồ sơ vay có số căn cước. Nếu thuê, nên cắt trường không cần thiết hoặc để nhà cung cấp làm trong môi trường do bạn cấp.
  • Giữ nội bộ: nhập bút toán đặc biệt cuối kỳ, nhập hợp đồng có điều khoản riêng, hoặc những việc mà người nhập phải hiểu nghiệp vụ để quyết định.

Ngành tài chính ngân hàng có yêu cầu riêng khi giao việc cho bên thứ ba. Nội dung này nằm ở bài BPO ngân hàng theo quy định NHNN, bạn không nên suy từ quy định của ngành khác.

Thuê ngoài trong nước hay ra nước ngoài?

Nhiều bài tiếng Anh về data entry outsourcing mặc định là thuê nhà cung cấp ở quốc gia chi phí thấp, tận dụng chênh lệch múi giờ. Doanh nghiệp Việt Nam thì thường gặp hai tình huống khác: thuê đơn vị trong nước, hoặc là bên nhận việc cho khách hàng nước ngoài. Mô hình offshore có rủi ro riêng về hợp đồng và pháp lý, được phân tích ở bài offshore outsourcing và rủi ro.

Với chứng từ tiếng Việt, hãy kiểm tra thực tế nhà cung cấp xử lý dấu thanh, tên riêng và địa chỉ theo đơn vị hành chính ra sao. Một lỗi dấu trong họ tên hay tên đường có thể làm hỏng việc đối chiếu với cơ sở dữ liệu khác, nhất là khi chứng từ đã qua OCR.

Dữ liệu cá nhân trong chứng từ: những điểm cần ghi vào hợp đồng

Chứng từ nhập liệu thường chứa họ tên, số căn cước, số điện thoại, địa chỉ, số tài khoản. Khi giao cho bên ngoài, nhà cung cấp thường đóng vai trò bên xử lý dữ liệu. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 phân biệt bên kiểm soát và bên xử lý, và Nghị định 356/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành, tạo cơ sở rõ hơn khi dùng tổ chức bên ngoài. Cách xác định vai trò căn cứ vào chức năng thực tế trong từng hoạt động xử lý, không dựa vào tên gọi nhà cung cấp.

Riêng với nhập liệu, các điều khoản nên có gồm:

  • Danh sách trường dữ liệu cá nhân nhà cung cấp được nhìn thấy, và trường nào được che trước khi giao.
  • Nơi lưu ảnh scan và file kết quả, thời hạn giữ, cách xoá sau khi bạn nghiệm thu lô.
  • Việc nhân viên của nhà cung cấp có được chép dữ liệu ra máy cá nhân, USB hoặc chụp màn hình hay không.
  • Nếu người nhập ở nước ngoài hoặc máy chủ đặt ngoài Việt Nam: thủ tục chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài. Hồ sơ đánh giá tác động chuyển dữ liệu ra nước ngoài được khai theo hướng dẫn của Bộ Công an. Bạn nên hỏi tư vấn pháp lý trước khi ký.

Bài này chỉ cung cấp thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể. Hợp đồng thực tế cần được luật sư hoặc bộ phận pháp chế rà soát.

Thuê ngoài, nhập nội bộ hay tự động hoá bằng OCR?

Tiêu chí Thuê ngoài Nhập nội bộ OCR / IDP tự vận hành
Phù hợp khối lượng Biến động, có đợt cao điểm Đều, nhỏ Lớn và đều, mẫu ổn định
Chi phí chính Tính theo lô, trang hoặc bản ghi Lương và quản lý Giấy phép, cấu hình, người soát
Kiểm soát dữ liệu Phụ thuộc hợp đồng và giám sát Cao nhất Cao nếu tự đặt hệ thống
Thời gian bắt đầu Nhanh khi quy tắc đã rõ Phải tuyển và đào tạo Cần chuẩn bị mẫu và huấn luyện
Rủi ro điển hình Rò rỉ, lệch quy tắc nghiệp vụ Quá tải, sai khi mệt Đọc sai mẫu lạ, chữ viết tay

Ba hướng này không loại trừ nhau. Nhiều nhà cung cấp hiện kết hợp OCR để điền sẵn dữ liệu rồi để người soát. Với doanh nghiệp, ý nghĩa thực tế là: đơn giá và cách tính nên phản ánh mức độ máy đã làm. Nếu nhà cung cấp dùng OCR nhưng vẫn tính như nhập tay thuần, bạn có thể đàm phán lại. Về cách trích xuất khác nhau và chất lượng của từng cách, xem bài trích xuất dữ liệu từ tài liệu.

Ưu điểm và hạn chế của thuê ngoài nhập liệu

Ưu điểm

  • Mở rộng hoặc thu hẹp năng lực theo đợt, ví dụ số hoá hồ sơ tồn đọng nhiều năm trong vài tuần.
  • Nhân viên nội bộ không phải gánh việc gõ lặp lại, nên có thêm thời gian cho đối soát và phân tích.
  • Nhà cung cấp chuyên nghiệp đã có sẵn quy trình hai lần nhập, kiểm mẫu và công cụ đối chiếu.

Hạn chế

  • Doanh nghiệp phải quản lý chất lượng từ xa và phụ thuộc vào bên thứ ba.
  • Người nhập không hiểu nghiệp vụ sâu sẽ khó xử lý ngoại lệ, ví dụ hoá đơn điều chỉnh hoặc chứng từ thiếu chữ ký.
  • Chi phí sửa lỗi phát sinh ở khâu sau (kế toán, kho, chăm sóc khách hàng) thường không nằm trong hợp đồng, nhưng bạn vẫn phải chịu.
  • Dữ liệu cá nhân có thêm một điểm có thể bị lộ, nên cần kiểm soát truy cập và nhật ký.

Khác gì với BPO, số hoá tài liệu và nhập liệu tại nhà?

  • BPO (business process outsourcing): khái niệm rộng hơn, giao cả một quy trình như kế toán phải trả hay chăm sóc khách hàng. Nhập liệu là một phần việc có thể nằm trong BPO hoặc được thuê riêng.
  • Số hoá tài liệu: mục tiêu là có bản điện tử có thể tìm và lưu trữ. Nhập liệu có thể là một bước trong đó khi cần lấy các trường dữ liệu có cấu trúc.
  • Nhập liệu tại nhà theo quảng cáo “việc nhẹ lương cao”: đây là kiểu tuyển cộng tác viên cá nhân, khác với hợp đồng dịch vụ doanh nghiệp. Nếu bạn là người tìm việc và gặp yêu cầu nộp phí đặt cọc để nhận việc, hãy thận trọng vì đây là dấu hiệu lừa đảo thường gặp.

Khi nào nên và không nên thuê ngoài nhập liệu?

Nên cân nhắc khi chứng từ có dạng ổn định, khối lượng theo đợt, bạn viết được danh sách trường và quy tắc nhập thành văn bản, và dữ liệu không quá nhạy cảm hoặc có thể che bớt trường.

Chưa nên khi chứng từ cần phán đoán nghiệp vụ mỗi lần nhập, khi chính các phòng ban chưa thống nhất một trường được hiểu thế nào, hoặc khi bạn không có ai kiểm mẫu đầu ra. Trong trường hợp quy trình có thể máy làm toàn bộ, bài quy trình nên tự động hoá bằng RPA sẽ giúp bạn xem có cần thuê người hay không.

Câu hỏi thường gặp

Data entry outsourcing có phải là gia công phần mềm không?

Không. Gia công phần mềm là thuê viết hoặc phát triển phần mềm. Thuê ngoài nhập liệu là thuê thực hiện công việc xử lý dữ liệu, nên người làm là nhập liệu viên và kiểm soát viên, không phải lập trình viên.

Giao việc cho nhà cung cấp thì ai chịu trách nhiệm nếu dữ liệu sai?

Về nghiệp vụ, bạn vẫn là bên sử dụng dữ liệu và chịu hậu quả với khách hàng, cơ quan thuế hay đối tác. Về hợp đồng, bạn có thể quy định bồi hoàn, nhập lại miễn phí và ngưỡng lỗi chấp nhận được. Vì thế phải ghi cách đo lỗi ngay từ đầu.

Nên yêu cầu độ chính xác bao nhiêu phần trăm?

Không có con số chung đúng cho mọi trường hợp. Hãy tách trường trọng yếu (số tiền, mã số thuế, số tài khoản) và trường mô tả, rồi đặt ngưỡng riêng. Cũng nên nói rõ tính theo trường hay theo chứng từ, vì kết quả chênh lệch lớn.

Có thể kết hợp thuê ngoài với OCR không?

Có. Máy đọc trước, người soát trường có độ tin cậy thấp. Với chứng từ tiếng Việt, nên thử trên một lô mẫu thật của bạn, vì chất lượng phụ thuộc vào loại giấy, chữ in hay viết tay và độ rõ của ảnh.

Thuê nhập liệu có cần thông báo cho khách hàng có dữ liệu trên chứng từ không?

Điều này tuỳ cơ sở xử lý dữ liệu của bạn và nội dung đã thông báo cho chủ thể dữ liệu. Nếu thông báo hiện tại chưa nêu việc giao bên thứ ba xử lý, bạn nên nhờ bộ phận pháp chế xem lại trước khi giao lô có dữ liệu cá nhân.

Nên chọn nhà cung cấp bằng cách nào?

Cho họ nhập thử cùng một lô chứng từ thật, gồm cả chứng từ khó, rồi tự chấm theo trường trọng yếu. Hỏi thêm về nơi đặt máy, quyền truy cập của từng nhân viên và cách xoá dữ liệu sau nghiệm thu. Đây là những điểm bảng báo giá thường không nêu.

blog công nghệ VBPO cập nhật tin tức và kiến thức công nghệ cho doanh nghiệp Việt Nam. Xem thêm các bài cùng chuyên mục OCR & xử lý tài liệu.