NFT là gì? Token không thể thay thế, ERC-721 và rủi ro

Mục lục

1. NFT là gì?
2. Fungible và non-fungible khác nhau thế nào?
3. NFT hoạt động như thế nào về mặt kỹ thuật?
4. NFT được lưu ở đâu và vì sao có thể “link chết”?
5. Sở hữu NFT có phải là sở hữu bản quyền tác phẩm?
6. NFT ra đời và phát triển như thế nào?
7. NFT được dùng vào việc gì ngoài nghệ thuật?
8. Rủi ro của NFT là gì?
9. Pháp lý về NFT tại Việt Nam hiện nay ra sao?
10. Doanh nghiệp nên cân nhắc gì trước khi dùng NFT?
11. Những hiểu lầm phổ biến về NFT
12. Câu hỏi thường gặp

NFT là gì?

NFT là viết tắt của non-fungible token, dịch là token không thể thay thế. Đây là một đơn vị dữ liệu trên blockchain, mỗi đơn vị có mã riêng và không thể đổi ngang lấy đơn vị khác. Blockchain ghi lại ai đang nắm giữ token đó và toàn bộ lịch sử chuyển giao.

Để hiểu NFT là gì, hãy nghĩ tới tấm vé xem hoà nhạc ghi số ghế. Hai vé cùng giá nhưng ghế A12 khác ghế Z30, nên bạn không đổi ngang được. Ngược lại, tờ 100.000 đồng của bạn và của người khác có giá trị như nhau, đổi cho nhau thoải mái. NFT số hoá đúng đặc tính “độc nhất” đó.

Điều quan trọng: NFT không phải bản thân bức ảnh hay video. Nó giống một “giấy chứng nhận” số trỏ tới bức ảnh. Theo ethereum.org, mỗi NFT là token “duy nhất, có thuộc tính riêng và độ khan hiếm chứng minh được”. Nếu bạn chưa quen nền tảng này, nên đọc trước bài blockchain là gì và hoạt động ra sao.

Fungible và non-fungible khác nhau thế nào?

Fungible (có thể thay thế) nghĩa là các đơn vị giống hệt nhau và chia nhỏ được. Non-fungible (không thể thay thế) nghĩa là mỗi đơn vị có danh tính riêng.

Tiêu chí	Tài sản có thể thay thế (fungible)	Tài sản không thể thay thế (non-fungible)
Ví dụ đời thường	Tiền mặt, gạo cùng loại, điểm thưởng	Sổ đỏ một thửa đất, vé có số ghế, bức tranh gốc
Ví dụ trên blockchain	ETH, token theo chuẩn ERC-20	NFT theo chuẩn ERC-721; token có số lượng 1 trong ERC-1155
Đổi ngang 1:1	Được, mọi đơn vị như nhau	Không, mỗi token có mã riêng (tokenId)
Chia nhỏ	Được (ví dụ 0,5 ETH)	Thường không; một NFT là một đơn vị trọn vẹn
Cách hợp đồng ghi nhận	Số dư: ví A có bao nhiêu token	Chủ sở hữu: token số X thuộc ví nào
Giá trị	Mỗi đơn vị có giá như nhau tại một thời điểm	Mỗi token định giá riêng, có thể không ai mua

NFT cũng là token, nhưng không phải tiền mã hoá theo nghĩa thông thường. Tiền mã hoá như ETH dùng để thanh toán phí, chuyển giá trị; NFT dùng để đại diện cho một thứ cụ thể.

NFT hoạt động như thế nào về mặt kỹ thuật?

Về bản chất, một NFT được xác định bởi hai thông tin: địa chỉ của hợp đồng thông minh phát hành nó và mã token (tokenId) bên trong hợp đồng đó. Hợp đồng giữ một bảng ghi “token số mấy thuộc ví nào”. Khi bạn chuyển NFT, bạn ký một giao dịch gọi hàm chuyển của hợp đồng; mạng lưới xác nhận và bảng ghi được cập nhật. Cơ chế này dựa trên hợp đồng thông minh (smart contract), đoạn mã tự thực thi trên blockchain.

Chuẩn ERC-721: mỗi token là một tài sản riêng

ERC-721 là chuẩn NFT đầu tiên được dùng rộng rãi trên mạng Ethereum. Đề xuất được tạo ngày 24/01/2018, hiện ở trạng thái Final (chính thức). Chuẩn này quy định một bộ hàm chung để mọi ví, ứng dụng hiểu được NFT của mọi dự án:

• ownerOf(tokenId): cho biết token đang thuộc ví nào.
• balanceOf(địa chỉ): đếm số NFT của hợp đồng này mà một ví đang giữ.
• transferFrom, safeTransferFrom: chuyển token; bản “safe” kiểm tra bên nhận có xử lý được NFT không.
• approve, setApprovalForAll: cấp quyền cho một địa chỉ khác chuyển hộ một token hoặc toàn bộ token của bạn. Đây cũng là “cửa” mà kẻ lừa đảo hay lợi dụng.

Tài liệu chuẩn mô tả tokenId là số nguyên 256 bit và nhấn mạnh ứng dụng không được giả định mã số theo quy luật nào. Phạm vi áp dụng cũng rộng hơn nghệ thuật: tài sản vật chất, đồ sưu tầm ảo, thậm chí tài sản “giá trị âm” như khoản vay.

Chuẩn ERC-1155: một hợp đồng, nhiều loại token

ERC-1155 (tạo ngày 17/06/2018, trạng thái Final) là chuẩn “đa token”. Một hợp đồng có thể quản lý hàng nghìn loại token: loại có số lượng 1 đóng vai NFT, loại có số lượng lớn hơn là token thay thế được. Chuẩn cho phép chuyển nhiều loại token trong một giao dịch (batch transfer), giảm mã trùng lặp và chi phí.

Tiêu chí	ERC-721	ERC-1155
Mô hình	Mỗi tokenId là một tài sản duy nhất	Mỗi id là một loại token, có số lượng riêng
Loại token trong một hợp đồng	Chỉ không thể thay thế	Cả thay thế được và không thể thay thế
Chuyển hàng loạt	Từng token một	Nhiều loại trong một giao dịch
Đường dẫn metadata	tokenURI riêng cho từng token	Một mẫu chung có chỗ thay {id} bằng mã token
Phù hợp	Tác phẩm độc bản, chứng nhận, tên miền	Vật phẩm game, vé nhiều hạng, phiên bản giới hạn

Metadata: tệp mô tả NFT

Phần mở rộng metadata của ERC-721 có hàm tokenURI, trả về đường dẫn tới một tệp JSON. Tệp này thường có các trường name (tên), description (mô tả), image (đường dẫn tới ảnh) và tuỳ dự án thêm attributes (thuộc tính). Ví hay chợ NFT đọc tệp này để hiển thị hình ảnh và thông tin cho bạn.

Một chi tiết ít người biết: tài liệu ERC-721 ghi rõ đường dẫn này “có thể thay đổi theo thời gian”. Tức là, tuỳ cách hợp đồng được viết, bên phát hành có thể sửa metadata, đổi ảnh hoặc đổi nơi lưu trữ sau khi bạn đã nhận NFT.

NFT được lưu ở đâu và vì sao có thể “link chết”?

Lưu ảnh, video trực tiếp trên blockchain rất tốn phí, nên đa số dự án chỉ ghi token lên chuỗi, còn metadata và tệp nội dung để ở nơi khác. Có ba cách phổ biến:

Cách lưu	Cách hoạt động	Rủi ro chính
Máy chủ web thông thường (https://…)	Đường dẫn trỏ tới máy chủ của bên phát hành hoặc dịch vụ lưu trữ	Hết hạn tên miền, ngừng thuê máy chủ, đổi tệp: NFT vẫn còn trong ví nhưng không hiện gì, hoặc hiện nội dung khác
IPFS (ipfs://…)	Địa chỉ nội dung (CID) tính từ hàm băm của tệp; đổi một byte là đổi CID	Nội dung không tự tồn tại mãi: nếu không nút nào “ghim” (pin), dữ liệu có thể bị dọn khi các nút giải phóng bộ nhớ
Lưu ngay trên chuỗi (on-chain)	Ảnh hoặc dữ liệu được mã hoá, sinh ra trực tiếp trong hợp đồng	Phí cao, giới hạn dung lượng, phù hợp ảnh nhỏ hoặc hình vẽ bằng mã

IPFS giải quyết được bài toán “nội dung có bị tráo không”: vì CID dựa trên hàm băm (hash) của tệp, theo tài liệu chính thức của IPFS, chỉ cần nội dung khác đi là CID khác. Nhưng IPFS không tự bảo đảm “nội dung còn tồn tại”. Tài liệu IPFS khuyến nghị ghim dữ liệu trên một hoặc nhiều nút, hoặc dùng dịch vụ ghim, để không bị xoá trong quá trình dọn rác (garbage collection).

Sở hữu NFT có phải là sở hữu bản quyền tác phẩm?

Không. Đây là hiểu lầm phổ biến nhất về NFT. Khi mua một NFT gắn với bức tranh số, bạn thường nhận ba thứ khác nhau với mức độ rất khác nhau.

Góc nhìn pháp luật Việt Nam về quyền tác giả

Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (đã sửa đổi, bổ sung) tách rõ quyền tác giả khỏi vật mang tác phẩm:

• Quyền nhân thân như đặt tên tác phẩm, đứng tên thật hoặc bút danh, bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm không được chuyển nhượng (trừ quyền công bố).
• Quyền tài sản như sao chép, làm tác phẩm phái sinh, phân phối, truyền đạt tới công chúng chỉ được chuyển nhượng hoặc chuyển quyền sử dụng qua hợp đồng.
• Theo Điều 46 và Điều 48 của Luật, hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả và hợp đồng sử dụng quyền tác giả phải được lập thành văn bản, có các nội dung như giá, phương thức thanh toán, quyền và nghĩa vụ các bên.

Nói cách khác, một giao dịch NFT chỉ ghi “ví A chuyển token cho ví B” không thay thế được hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả. Một số dự án đính kèm điều khoản cấp phép (license), ví dụ cho người giữ token dùng hình ảnh với mục đích cá nhân hoặc thương mại có giới hạn. Bạn cần đọc kỹ điều khoản đó, vì phạm vi mỗi dự án mỗi khác.

Tạo NFT từ tác phẩm của người khác vẫn là vi phạm

Bất kỳ ai cũng có thể tạo (mint) NFT trỏ tới một bức ảnh lấy trên mạng. Blockchain không kiểm tra người tạo có quyền với bức ảnh hay không. Việc gắn tác phẩm của người khác vào NFT để bán có thể xâm phạm quyền tác giả, nhãn hiệu.

Vụ kiện được chú ý nhất là Hermès kiện nghệ sĩ Mason Rothschild về bộ NFT “MetaBirkins” mô phỏng túi Birkin. Ngày 08/02/2023, bồi thẩm đoàn tại New York (Mỹ) nghiêng về phía Hermès, xác định các NFT này không được bảo vệ như tác phẩm nghệ thuật theo Tu chính án thứ nhất, và buộc bồi thường 133.000 USD. Đây được xem là vụ đầu tiên liên quan tới NFT được xét xử dưới góc độ sở hữu trí tuệ.

Tiền bản quyền khi bán lại không được bảo đảm

Nhiều người nghĩ NFT tự động trả tiền cho tác giả mỗi lần bán lại. Thực tế, chuẩn ERC-2981 chỉ cho phép hợp đồng “báo” mức tiền bản quyền mong muốn. Văn bản chuẩn nói rõ khoản trả này là tự nguyện, vì lệnh chuyển token giữa hai ví không phân biệt được đâu là mua bán. Nếu chợ NFT không áp dụng chuẩn, tác giả không nhận được gì.

NFT ra đời và phát triển như thế nào?

• Khoảng năm 2012: theo VnExpress, ý tưởng “đồng tiền tô màu” (Colored Coins) gắn thông tin tài sản vào từng đơn vị bitcoin được xem là tiền thân của NFT.
• Cuối tháng 11/2017: trò chơi nuôi và lai tạo mèo số CryptoKitties ra mắt trên Ethereum. Theo MIT Technology Review ngày 04/12/2017, chỉ sau khoảng một tuần, trò chơi chiếm khoảng 12% giao dịch trên Ethereum, gây tắc nghẽn mạng; con mèo đắt nhất được bán hơn 114.000 USD. ConsenSys sau này ghi nhận có lúc phí giao dịch còn cao hơn giá con mèo.
• 24/01/2018: đề xuất chuẩn ERC-721 được tạo, liệt kê CryptoKitties trong phần các triển khai đi trước.
• 17/06/2018: đề xuất chuẩn ERC-1155 cho token đa loại, phục vụ nhiều nhu cầu game.
• 11/03/2021: nhà đấu giá Christie’s bán tác phẩm số “Everydays: The First 5000 Days” của nghệ sĩ Beeple (Mike Winkelmann), ghép từ 5.000 tác phẩm vẽ mỗi ngày trong 13 năm, với giá 69.346.250 USD. Giá khởi điểm chỉ 100 USD. Theo Al Jazeera, 91% trong 33 người trả giá tích cực là khách mới của Christie’s.
• 02/2022: Chainalysis công bố số liệu về rửa giao dịch trên thị trường NFT (chi tiết ở phần rủi ro).
• 15/09/2022: Ethereum chuyển sang bằng chứng cổ phần qua sự kiện The Merge, giảm khoảng 99,95% điện năng tiêu thụ, làm giảm đáng kể tranh cãi về môi trường của NFT trên Ethereum.
• 09/2023: một khảo sát trên 73.257 bộ sưu tập NFT, được báo The Register đưa tin, cho thấy 69.795 bộ sưu tập có giá trị vốn hoá bằng 0 ETH, tức khoảng 95%.

Chu kỳ “bùng nổ rồi nguội lạnh” này cho thấy giá trị bền vững của NFT nằm ở ứng dụng thực tế hơn là đầu cơ.

NFT được dùng vào việc gì ngoài nghệ thuật?

Ethereum.org liệt kê nhiều nhóm ứng dụng: tên miền, vé sự kiện và bằng chứng tham dự, vật phẩm game, chứng nhận hoàn thành khoá học, token hoá tài sản thực. Dưới đây là các nhóm đáng chú ý với doanh nghiệp.

Vé sự kiện và bằng chứng tham dự

Mỗi vé là một NFT có hạng, ngày, số ghế trong metadata. Ban tổ chức kiểm tra vé bằng cách đối chiếu ví người vào cửa, hạn chế vé giả. Sau sự kiện, NFT có thể đóng vai “huy hiệu” tham dự để mở ưu đãi cho lần sau. Giới hạn: người dùng phải có ví, và việc bán lại vé vẫn cần quy tắc riêng của ban tổ chức.

Chứng chỉ, văn bằng và token gắn với danh tính

Chứng chỉ thì không nên mua bán được. Tháng 5/2022, Puja Ohlhaver, E. Glen Weyl và Vitalik Buterin đề xuất khái niệm soulbound token (SBT): token không thể chuyển nhượng, ghi nhận cam kết, chứng nhận, quan hệ của một danh tính. Chuẩn ERC-5192 (tạo ngày 01/07/2022, trạng thái Final) mở rộng ERC-721 bằng hàm locked(); khi token bị khoá, mọi lệnh chuyển đều bị từ chối. Lưu ý: ghi chứng chỉ lên blockchain công khai cần cân nhắc dữ liệu cá nhân, vì dữ liệu đã ghi gần như không xoá được.

Vật phẩm trong game

Kiếm, nhân vật, đất ảo được phát hành dưới dạng NFT (thường theo ERC-1155) để người chơi thực sự nắm giữ và chuyển cho người khác. Mặt trái là game gắn với tài sản số trở thành mục tiêu tấn công. Tháng 3/2022, cầu nối Ronin của trò chơi Axie Infinity bị tin tặc dùng khoá riêng đánh cắp để giả lệnh rút, mất 173.600 ETH và 25,5 triệu USDC, khoảng 625 triệu USD; FBI quy trách nhiệm cho nhóm Lazarus.

Định danh và tên miền blockchain

Hệ thống tên miền Ethereum (ENS) cho phép đặt tên dễ nhớ dạng tencongty.eth thay cho địa chỉ ví dài. Theo tài liệu ENS, tên miền cấp hai .eth là NFT ERC-721; khi “bọc” (wrap) bằng Name Wrapper, tên trở thành token ERC-1155. Nắm giữ NFT tức là nắm quyền quản lý tên miền đó.

Token hoá tài sản thực và chương trình khách hàng

NFT có thể đại diện cho giấy bảo hành điện tử, chứng nhận nguồn gốc hàng hoá, thẻ thành viên. Đây là nhóm cần thận trọng nhất về pháp lý: NFT chỉ là bản ghi số, còn quyền đối với tài sản thực vẫn do pháp luật về tài sản, hợp đồng điều chỉnh. Trước khi làm, cần rà soát pháp lý cho từng loại tài sản.

Ứng dụng	NFT giải quyết điều gì	Giới hạn cần biết
Vé sự kiện	Kiểm tra vé thật, lịch sử chuyển nhượng minh bạch	Người dùng phải có ví; mất ví là mất vé
Chứng chỉ (SBT)	Xác minh nhanh, không phụ thuộc một máy chủ	Dữ liệu công khai khó xoá; cần cơ chế thu hồi
Vật phẩm game	Người chơi nắm giữ, chuyển được giữa ví	Vật phẩm chỉ có giá trị khi game còn vận hành
Tên miền blockchain	Tên dễ nhớ thay địa chỉ ví	Không thay thế tên miền internet thông thường; mất ví là mất quyền quản lý tên
Tài sản thực	Theo dõi nguồn gốc, quyền sở hữu số	Quyền pháp lý với tài sản thực không tự chuyển theo token

NFT là một mảnh ghép của Web3, mô hình internet nơi người dùng tự nắm giữ tài sản số bằng ví thay vì qua tài khoản của nền tảng.

Rủi ro của NFT là gì?

Rủi ro của NFT không chỉ là giá giảm. Nhiều rủi ro đến từ kỹ thuật và hành vi gian lận mà người mới khó nhận ra.

Lừa đảo và chiếm đoạt (phishing)

Theo ethereum.org, các sự cố bảo mật với NFT phần lớn đến từ lừa đảo giả mạo, lỗ hổng hợp đồng thông minh và lỗi người dùng như để lộ khoá riêng. Kịch bản phổ biến: đường dẫn giả mời “nhận quà miễn phí” (airdrop), người dùng kết nối ví và ký một lệnh cấp quyền, kẻ gian dùng quyền đó chuyển hết NFT đi. Ngày 25/04/2022, tài khoản Instagram chính thức của Bored Ape Yacht Club bị chiếm dù đã bật xác thực hai lớp; kẻ gian đăng thông báo airdrop giả và lấy đi 91 NFT, trị giá ít nhất 2,8 triệu USD theo giá sàn lúc đó. Các nguyên tắc phòng chống chung có trong bài an ninh mạng là gì.

Hàng giả và bộ sưu tập nhái

Ai cũng tạo được hợp đồng NFT mang tên và hình ảnh giống hệt một bộ sưu tập nổi tiếng. Cách duy nhất phân biệt là kiểm tra địa chỉ hợp đồng gốc từ kênh chính thức của bên phát hành, không dựa vào tên hay hình đại diện.

Rửa giao dịch (wash trading) và rửa tiền

Rửa giao dịch là tự mua bán với chính mình qua nhiều ví để tạo cảm giác sôi động, đẩy giá ảo. Báo cáo tội phạm tiền mã hoá 2022 của Chainalysis (công bố tháng 2/2022) xác định 262 người dùng đã bán NFT cho địa chỉ do chính họ cấp tiền hơn 25 lần; 110 người trong số đó thu lãi tổng cộng khoảng 8,9 triệu USD. Cũng theo báo cáo, riêng quý IV/2021 có gần 1,4 triệu USD tiền từ địa chỉ liên quan hoạt động phi pháp được chuyển tới các chợ NFT. Chainalysis lưu ý con số thực tế có thể lớn hơn.

Thiếu thanh khoản

Giá niêm yết không phải giá bán được. Khảo sát tháng 9/2023 nêu ở trên cho thấy khoảng 95% bộ sưu tập có vốn hoá bằng 0 ETH, và có dự án niêm yết giá sàn rất cao nhưng tổng giao dịch thực tế chỉ vài chục USD. Mỗi NFT là duy nhất nên có thể không bao giờ có người mua.

Mất ví, mất khoá

NFT gắn với ví, ví gắn với khoá riêng hoặc cụm từ khôi phục. Mất khoá, không có “quên mật khẩu” hay tổng đài nào khôi phục được. Lộ khoá thì người khác có toàn quyền chuyển NFT. Gửi nhầm địa chỉ cũng không đảo ngược được.

Rủi ro hợp đồng và lưu trữ

Hợp đồng có lỗi có thể bị khai thác; hợp đồng cho phép bên phát hành sửa metadata có thể bị đổi nội dung; tệp lưu trên máy chủ tập trung có thể biến mất như đã nêu ở phần lưu trữ.

Pháp lý về NFT tại Việt Nam hiện nay ra sao?

Hai văn bản chính về tài sản số hiện hành đều không dùng riêng thuật ngữ NFT. Khung pháp lý liên quan gồm:

• Luật Công nghiệp công nghệ số số 71/2025/QH15, thông qua ngày 14/06/2025, hiệu lực từ 01/01/2026. Điều 46 định nghĩa tài sản số là tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự, thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực quyền sở hữu bằng công nghệ số trên môi trường điện tử. Điều 47 chia tài sản số thành tài sản ảo, tài sản mã hoá và tài sản số khác; tài sản ảo và tài sản mã hoá đều không bao gồm chứng khoán, dạng số của tiền pháp định và tài sản tài chính khác. Điều 48 giao Chính phủ quy định chi tiết việc quản lý, từ tạo lập, phát hành, xác lập quyền sở hữu tới phòng chống rửa tiền.
• Nghị quyết 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 về thí điểm thị trường tài sản mã hoá trong 5 năm: tổ chức cung cấp dịch vụ phải được Bộ Tài chính cấp phép, giao dịch bằng đồng Việt Nam. Nghị quyết không nhắc riêng NFT.
• Luật Sở hữu trí tuệ điều chỉnh quyền tác giả với tác phẩm gắn trong NFT, như đã phân tích ở trên.

Về mặt kỹ thuật, NFT dùng mật mã để xác thực quyền nắm giữ, nên có thể rơi vào nhóm tài sản mã hoá hoặc tài sản số khác tuỳ mục đích sử dụng. Đây là nhận định của chúng tôi; phân loại cụ thể còn chờ văn bản hướng dẫn của Chính phủ. Doanh nghiệp định phát hành NFT nên hỏi ý kiến luật sư. Diễn biến chính sách chi tiết có trong bài blockchain tại Việt Nam: chính sách và pháp lý tài sản số.

Doanh nghiệp nên cân nhắc gì trước khi dùng NFT?

Nếu doanh nghiệp muốn thử NFT cho vé, chứng nhận hay chương trình thành viên, hãy trả lời các câu hỏi sau trước khi viết dòng mã đầu tiên:

1. Có thật sự cần blockchain không? Nếu chỉ một bên phát hành và kiểm tra, cơ sở dữ liệu thông thường rẻ và đơn giản hơn. NFT hợp lý khi nhiều bên độc lập cần cùng xác minh.
2. Chọn chuẩn nào? ERC-721 cho tài sản độc bản, ERC-1155 cho nhiều loại hoặc nhiều bản, ERC-5192 nếu token không được chuyển nhượng.
3. Lưu trữ ở đâu, ai duy trì? Dùng CID trên IPFS kèm cam kết ghim dữ liệu; tránh đường dẫn phụ thuộc một máy chủ.
4. Quyền sở hữu trí tuệ đã rõ chưa? Hình ảnh, nhạc, nhân vật dùng trong NFT phải có quyền; điều khoản cấp phép cho người nắm giữ phải viết rõ.
5. Dữ liệu cá nhân xử lý thế nào? Không ghi thông tin định danh lên chuỗi công khai.
6. Người dùng có ví chưa? Trải nghiệm tạo ví, giữ khoá là rào cản lớn; cần hướng dẫn và kênh hỗ trợ.
7. Pháp lý đã kiểm tra chưa? Tránh thiết kế khiến NFT bị coi là công cụ huy động vốn hay chứng khoán trá hình.

Những hiểu lầm phổ biến về NFT

1. “Mua NFT là sở hữu bức tranh.” Bạn nắm giữ token. Quyền tác giả chỉ chuyển khi có hợp đồng bằng văn bản.
2. “Ảnh nằm trên blockchain nên còn mãi.” Phần lớn ảnh nằm ngoài chuỗi. Không ai lưu giữ thì ảnh có thể mất.
3. “NFT không thể bị làm giả.” Token gốc không làm giả được, nhưng ai cũng tạo được token khác trông giống hệt.
4. “NFT luôn trả tiền bản quyền cho tác giả.” Theo ERC-2981, việc trả là tự nguyện, tuỳ chợ NFT.
5. “NFT nào cũng tốn nhiều điện.” Từ sau The Merge năm 2022, Ethereum giảm khoảng 99,95% điện năng. Mức tiêu thụ tuỳ blockchain cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

NFT là viết tắt của từ gì?

NFT là viết tắt của non-fungible token, thường dịch là token không thể thay thế hoặc token không thể thay thế lẫn nhau. Một số bài viết gọi là “tài sản số độc nhất”.

NFT có phải là tiền mã hoá không?

Không hẳn. Cả hai đều là token trên blockchain, nhưng tiền mã hoá như ETH là loại thay thế được, chia nhỏ được, dùng để chuyển giá trị. NFT là duy nhất, dùng để đại diện cho một thứ cụ thể.

Chụp màn hình ảnh NFT có giống sở hữu NFT không?

Không. Bản chụp chỉ là một bản sao tệp ảnh. Quyền nắm giữ NFT được ghi trong hợp đồng thông minh và chỉ ví giữ token mới chuyển được nó. Tuy vậy, dùng bản chụp vào mục đích thương mại có thể xâm phạm quyền tác giả của người sáng tác.

Mua NFT xong có được in ảnh để bán hoặc làm logo không?

Chỉ khi điều khoản cấp phép của dự án hoặc hợp đồng với chủ sở hữu quyền cho phép. Mặc định, quyền sao chép và khai thác thương mại vẫn thuộc tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả.

NFT có bị mất hay bị xoá không?

Token trên chuỗi khó bị xoá, trừ khi hợp đồng có hàm huỷ (burn) và người có quyền gọi hàm đó. Nhưng bạn có thể mất quyền điều khiển nếu mất hoặc lộ khoá, và ảnh có thể biến mất nếu nơi lưu trữ ngừng hoạt động.

NFT có hợp pháp ở Việt Nam không?

Luật Công nghiệp công nghệ số và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP không có điều khoản riêng cấm hay cho phép NFT. Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026) đã công nhận khái niệm tài sản số và giao Chính phủ quy định chi tiết. Các hoạt động liên quan vẫn phải tuân thủ luật sở hữu trí tuệ, phòng chống rửa tiền và các quy định về tài sản mã hoá.

Soulbound token khác NFT thông thường thế nào?

Soulbound token là NFT bị khoá với một ví, không chuyển nhượng được, theo chuẩn ERC-5192. Nó phù hợp cho chứng chỉ, huy hiệu, bằng chứng tham dự, những thứ gắn với một người thay vì để mua bán.