Trả lời nhanh: B2B (business to business) là doanh nghiệp bán sản phẩm, dịch vụ cho doanh nghiệp khác. B2C (business to consumer) là doanh nghiệp bán cho người tiêu dùng cá nhân. Khác biệt cốt lõi nằm ở người mua: tổ chức mua để kinh doanh, vận hành; cá nhân mua để dùng. Vì vậy giá, cách bán, công nghệ đều khác.
Điểm chính
- Đọc ký hiệu theo quy tắc: chữ đầu là bên bán, chữ cuối là bên mua. B là doanh nghiệp, C là người tiêu dùng, G là nhà nước.
- B2B: chu kỳ bán dài, nhiều người cùng quyết định, giá theo hợp đồng. B2C: nhiều khách, đơn nhỏ, quyết định nhanh, giá niêm yết.
- B2B2C là bán qua một doanh nghiệp đối tác để tới người dùng cuối. D2C là thương hiệu tự bán thẳng, bỏ qua nhà phân phối. C2C là cá nhân bán cho cá nhân qua nền tảng.
- Theo khảo sát Gartner công bố tháng 3/2026, 67% người mua B2B thích tự mua mà không cần gặp nhân viên bán hàng.
- Bán cho người tiêu dùng tại Việt Nam kéo theo nghĩa vụ riêng về bảo vệ người tiêu dùng, thương mại điện tử và dữ liệu cá nhân.
Mục lục
- B2B là gì?
- B2C là gì?
- Mô hình B2B và B2C khác nhau như thế nào?
- B2B2C là gì?
- D2C là gì? D2C có phải B2C không?
- C2C là gì?
- Ngoài B2B, B2C còn những mô hình nào?
- Marketing và bán hàng khác nhau ra sao giữa các mô hình?
- Mỗi mô hình cần hệ thống công nghệ nào?
- Đo hiệu quả B2B và B2C bằng chỉ số nào?
- Cần lưu ý gì về pháp lý khi làm B2B, B2C tại Việt Nam?
- Nên chọn B2B hay B2C cho doanh nghiệp của bạn?
- Câu hỏi thường gặp
B2B là gì?
B2B là viết tắt của business to business, nghĩa là “doanh nghiệp với doanh nghiệp”. Đây là mô hình trong đó người bán là một doanh nghiệp và người mua cũng là một tổ chức. Tổ chức mua hàng không để tiêu dùng cá nhân. Họ mua để sản xuất, để bán lại hoặc để vận hành bộ máy.
Số “2” là cách đọc lái của “to” trong tiếng Anh. Vì vậy B2B đọc là “bi-tu-bi”. Cách viết này cũng áp dụng cho B2C, B2G, C2C.
Các dạng B2B thường gặp
- Cung cấp đầu vào: nguyên vật liệu, linh kiện, bao bì, máy móc. Ví dụ minh hoạ: xưởng bao bì bán thùng carton cho nhà máy bánh kẹo.
- Phân phối, bán buôn: nhà sản xuất bán cho nhà phân phối, đại lý, siêu thị, tạp hoá.
- Phần mềm và dịch vụ công nghệ: kế toán, nhân sự, quản lý bán hàng, phần lớn bán theo thuê bao phần mềm dạng dịch vụ (SaaS).
- Dịch vụ chuyên môn: kiểm toán, tư vấn luật, tuyển dụng, vận chuyển, thuê ngoài quy trình.
Xét theo bên nắm quyền, B2B có ba kiểu: thiên về bên bán (nhà cung cấp chủ động tìm khách), thiên về bên mua (doanh nghiệp lớn mời thầu để nhà cung cấp cạnh tranh) và trung gian (một sàn B2B kết nối nhiều bên bán với nhiều bên mua).
B2C là gì?
B2C là viết tắt của business to consumer, nghĩa là “doanh nghiệp với người tiêu dùng”. Người bán là doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh. Người mua là cá nhân, hộ gia đình, mua để dùng cho bản thân. Đây là mô hình mà bạn tiếp xúc hằng ngày: mua cà phê, đặt đồ ăn qua ứng dụng, mua điện thoại, đăng ký gói xem phim.
Pháp luật Việt Nam có định nghĩa khá rõ người mua trong B2C. Theo Điều 3 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng số 19/2023/QH15 (ban hành 20/06/2023, hiệu lực 01/07/2024), người tiêu dùng là người mua, sử dụng sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ cho mục đích tiêu dùng, sinh hoạt của cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức và không vì mục đích thương mại. Điểm “không vì mục đích thương mại” chính là ranh giới pháp lý giữa B2C và B2B.
Các dạng B2C thường gặp
- Bán lẻ tại cửa hàng: siêu thị, cửa hàng tiện lợi, thời trang, nhà thuốc.
- Thương mại điện tử: website, gian hàng trên sàn, mạng xã hội, livestream.
- Dịch vụ và thuê bao: ăn uống, giáo dục, gọi xe, gói phim, gói cước.
- Miễn phí kèm quảng cáo: người dùng là C nhưng người trả tiền lại là nhà quảng cáo (B).
Quy mô B2C trực tuyến ở Việt Nam rất lớn. Báo cáo e-Conomy SEA 2025 do Google, Temasek và Bain & Company công bố ngày 25/11/2025 ước tính thương mại điện tử Việt Nam vượt 25 tỷ USD giá trị giao dịch năm 2025, tăng 17%, chiếm khoảng hai phần ba nền kinh tế số.
Mô hình B2B và B2C khác nhau như thế nào?
Hai mô hình cùng bán hàng, cùng cần hiểu khách. Nhưng vì người mua khác nhau, gần như mọi thứ phía sau đều khác. Bảng dưới đây tóm tắt 14 tiêu chí quan trọng.
| Tiêu chí | B2B | B2C |
|---|---|---|
| Người mua | Tổ chức: công ty, nhà máy, cửa hàng, bệnh viện | Cá nhân, hộ gia đình |
| Mục đích mua | Sản xuất, bán lại, vận hành, tăng hiệu quả | Dùng cho bản thân, gia đình |
| Số lượng khách | Ít, có thể chỉ vài chục đến vài trăm khách | Nhiều, hàng nghìn đến hàng triệu khách |
| Giá trị mỗi đơn | Lớn, thường theo hợp đồng | Nhỏ đến vừa |
| Người quyết định | Nhóm mua gồm nhiều phòng ban | Một người hoặc một gia đình |
| Thời gian ra quyết định | Vài tuần đến vài tháng, có khi hơn một năm | Vài phút đến vài ngày |
| Động lực chính | Lợi ích kinh tế, rủi ro, chi phí sở hữu | Nhu cầu, cảm xúc, giá, sự tiện lợi |
| Giá bán | Báo giá riêng, chiết khấu theo sản lượng, đấu thầu | Giá niêm yết, khuyến mãi chung |
| Thanh toán | Chuyển khoản, công nợ 30–90 ngày, theo tiến độ | Trả ngay: tiền mặt, thẻ, ví, mã QR |
| Kênh bán chính | Đội sales, đối tác, đấu thầu, cổng đặt hàng | Cửa hàng, website, ứng dụng, sàn, mạng xã hội |
| Nội dung marketing | Chuyên sâu: tài liệu kỹ thuật, case study, hội thảo | Ngắn, dễ nhớ: hình ảnh, video, khuyến mãi |
| Quan hệ sau bán | Dài hạn, có người phụ trách riêng, cam kết dịch vụ | Chăm sóc theo nhóm, tự phục vụ, tổng đài |
| Hệ thống công nghệ trọng tâm | CRM bán hàng, báo giá, ERP, tích hợp hệ thống khách | Website bán hàng, POS, dữ liệu khách hàng, thanh toán |
| Khung pháp lý nổi bật tại Việt Nam | Hợp đồng thương mại, hoá đơn đầy đủ thông tin người mua | Bảo vệ người tiêu dùng, thương mại điện tử, dữ liệu cá nhân |
Hai mô hình giống nhau ở đâu?
Cả hai cần sản phẩm giải quyết đúng vấn đề của khách, cần đo chi phí có khách và giá trị khách mang lại, và đều đang chuyển mạnh lên kênh số. Người mua B2B cũng là người tiêu dùng ngoài giờ làm, nên thói quen so giá, đọc đánh giá theo họ vào công việc.
Một doanh nghiệp có thể vừa B2B vừa B2C không?
Có, và rất phổ biến. Ví dụ minh hoạ: một hãng sữa bán cho siêu thị, nhà phân phối (B2B) và mở website riêng bán cho người tiêu dùng (D2C). Ngân hàng có khối khách hàng doanh nghiệp và khối cá nhân. Khi làm cả hai, hãy tách đội ngũ, chính sách giá và chỉ số đo lường cho từng mảng.
B2B2C là gì?
B2B2C (business to business to consumer) là mô hình doanh nghiệp A đưa sản phẩm tới người tiêu dùng thông qua doanh nghiệp B. Khác chuỗi phân phối truyền thống, người tiêu dùng thường biết cả thương hiệu A, và A vẫn giữ một phần quan hệ, dữ liệu hoặc trách nhiệm dịch vụ với người dùng cuối.
Một số ví dụ minh hoạ dễ gặp:
- Bảo hiểm qua ngân hàng: công ty bảo hiểm làm sản phẩm, ngân hàng giới thiệu cho khách của mình.
- Thanh toán nhúng: ví điện tử, đơn vị trả góp gắn nút thanh toán vào trang của nhà bán lẻ.
- Phúc lợi nhân viên: ứng dụng học ngoại ngữ bán gói cho công ty; nhân viên là người dùng thật.
- Sàn thương mại điện tử: sàn cung cấp hạ tầng cho nhà bán, nhà bán bán cho người mua cá nhân.
B2B2C tận dụng tệp khách và lòng tin sẵn có của đối tác, nhưng khiến bạn phụ thuộc vào họ. Ba câu hỏi phải chốt trong hợp đồng: ai sở hữu dữ liệu khách hàng, ai chịu trách nhiệm khi khách khiếu nại, và doanh thu chia theo công thức nào. Nếu dữ liệu cá nhân đi qua lại giữa hai bên, cả hai phải tuân thủ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/01/2026.
D2C là gì? D2C có phải B2C không?
D2C (direct to consumer, còn viết DTC) là mô hình thương hiệu hoặc nhà sản xuất bán thẳng cho người tiêu dùng qua kênh của chính mình: website, ứng dụng, cửa hàng riêng, tài khoản mạng xã hội. Không có nhà phân phối, đại lý hay nhà bán lẻ đứng giữa.
D2C là một nhánh của B2C, nhưng không phải B2C nào cũng là D2C. Một siêu thị bán hàng của hàng trăm nhãn hiệu là B2C nhưng không phải D2C, vì siêu thị không làm ra sản phẩm. Gian hàng chính hãng của thương hiệu trên sàn thương mại điện tử nằm ở vùng giữa: thương hiệu tự bán, nhưng phụ thuộc hạ tầng và quy định của sàn.
Vì sao nhiều thương hiệu chuyển sang D2C?
- Giữ biên lợi nhuận vốn dành cho chiết khấu kênh phân phối.
- Có dữ liệu khách hàng trực tiếp: ai mua, mua gì, bao lâu mua lại.
- Kiểm soát trải nghiệm từ giới thiệu sản phẩm, đóng gói đến đổi trả, và thử sản phẩm mới nhanh hơn.
Đổi lại, thương hiệu phải tự gánh chi phí quảng cáo, kho, giao hàng, chăm sóc khách và toàn bộ nghĩa vụ với người tiêu dùng. Sai lầm hay gặp là bán trên kênh D2C rẻ hơn đại lý, khiến hệ thống phân phối phản ứng. Cách an toàn hơn là giữ giá đồng nhất, dùng kênh D2C cho sản phẩm riêng, gói đặc biệt hoặc dịch vụ cá nhân hoá.
C2C là gì?
C2C (consumer to consumer) là mô hình cá nhân bán cho cá nhân, thường qua một nền tảng trung gian. Ví dụ minh hoạ: bạn đăng bán chiếc xe đạp cũ trên trang rao vặt và một người khác mua. Nhóm mua bán trên mạng xã hội, ứng dụng cho thuê phòng giữa cá nhân cũng thuộc nhóm này.
Doanh nghiệp không trực tiếp bán gì trong C2C. Họ vận hành nền tảng và thu phí đăng tin, hoa hồng, phí thanh toán hoặc quảng cáo, tức là một dạng nền tảng hai mặt.
Thách thức lớn nhất của C2C là lòng tin. Nền tảng thường xử lý bằng xác minh danh tính, đánh giá hai chiều, giữ tiền đến khi người mua nhận hàng và kiểm duyệt tin đăng.
Lưu ý: Ranh giới giữa “cá nhân bán đồ” và “cá nhân kinh doanh” không nằm ở cái tên C2C. Theo Điều 3 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, tổ chức, cá nhân kinh doanh bao gồm cả cá nhân hoạt động thương mại một cách độc lập, thường xuyên mà không phải đăng ký kinh doanh. Bán đều đặn để kiếm lời thì bạn có thể phải thực hiện nghĩa vụ của người kinh doanh, kể cả thuế; khi không chắc, hãy hỏi cơ quan thuế.
Ngoài B2B, B2C còn những mô hình nào?
- B2G (business to government): doanh nghiệp bán cho cơ quan nhà nước, chủ yếu qua đấu thầu theo pháp luật về đấu thầu. Hồ sơ chặt, thời gian dài, nhưng hợp đồng thường ổn định.
- C2B (consumer to business): cá nhân bán giá trị cho doanh nghiệp, như nhiếp ảnh gia bán ảnh cho kho ảnh, người làm nội dung nhận tiền từ nhãn hàng, người làm tự do nhận dự án.
- B2E, G2C: doanh nghiệp bán ưu đãi cho chính nhân viên; nhà nước cung cấp dịch vụ công cho người dân. Hai nhóm này ít khi được coi là mô hình kinh doanh độc lập.
Các ký hiệu này chỉ mô tả “bán cho ai”, không trả lời “kiếm tiền bằng cách nào”. Một công ty B2B có thể thu theo thuê bao, dự án hay mức dùng. Về các cách tạo và thu giá trị, xem bài mô hình kinh doanh là gì và các mô hình phổ biến.
Marketing và bán hàng khác nhau ra sao giữa các mô hình?
Marketing và bán hàng B2B
Khách B2B mua theo nhóm, và mỗi người quan tâm một chuyện: người dùng cần dễ dùng, IT cần an toàn và tích hợp được, tài chính cần chi phí rõ. Nội dung B2B phải trả lời được câu hỏi của từng vai trò.
Người mua B2B ngày càng tự tìm hiểu trước khi gặp nhà cung cấp. Theo khảo sát của Gartner với 646 người mua B2B (thực hiện tháng 8–9/2025, công bố 09/03/2026), 67% nói họ thích trải nghiệm mua không cần nhân viên bán hàng, và 45% đã dùng AI trong một lần mua gần đây. Một khảo sát trước đó của Gartner với 632 người mua (công bố 25/06/2025) cho thấy 73% chủ động tránh nhà cung cấp gửi thông điệp không liên quan, và 69% gặp thông tin không khớp giữa website và lời nhân viên bán hàng.
Từ đó, có mấy việc nên làm:
- Đưa thông tin đủ sâu lên website: cách tính giá, tài liệu kỹ thuật, giải đáp về bảo mật, tích hợp.
- Đồng bộ thông điệp giữa website, tài liệu bán hàng và lời tư vấn của nhân viên.
- Chọn danh sách công ty mục tiêu rồi cá nhân hoá cho từng công ty (account-based marketing, ABM), thay vì gửi email hàng loạt.
- Dùng nhân viên bán hàng ở đúng lúc khách cần: khi đánh giá độ phù hợp, đàm phán, triển khai.
Marketing và bán hàng B2C
Khách B2C đông và quyết định nhanh, nên doanh nghiệp B2C thắng nhờ quy mô và trải nghiệm: thương hiệu dễ nhớ, quảng cáo đúng người, đặt hàng ngắn gọn, giao hàng đúng hẹn, đổi trả dễ.
- Dùng hình ảnh, video ngắn, người có ảnh hưởng và đánh giá thật của khách.
- Tối ưu tỷ lệ chuyển đổi trên website, ứng dụng: tốc độ trang, số bước thanh toán, phương thức thanh toán.
- Xây chương trình khách hàng thân thiết, cá nhân hoá gợi ý sản phẩm dựa trên dữ liệu mua hàng có sự đồng ý.
- Bán đa kênh nhưng đồng bộ tồn kho, giá và khuyến mãi giữa cửa hàng và trực tuyến. Bài chuyển đổi số trong bán lẻ trình bày lộ trình này chi tiết hơn.
Với B2B2C, D2C và C2C
- B2B2C: phải “bán hai lần”: thuyết phục đối tác bằng lợi ích kinh doanh của họ, rồi giúp đối tác bán cho người dùng cuối bằng tài liệu, đào tạo, khuyến mãi chung.
- D2C: sống nhờ dữ liệu khách hàng của chính mình. Chỉ số then chốt là tỷ lệ mua lại và giá trị vòng đời khách, vì chi phí có khách mới qua quảng cáo thường cao.
- C2C: bài toán là hiệu ứng mạng lưới: cần đủ người bán để hút người mua và ngược lại, nên giai đoạn đầu thường tập trung một nhóm hàng hoặc một khu vực.
Mỗi mô hình cần hệ thống công nghệ nào?
Công nghệ đi theo cách bán. Hệ thống tốt cho B2C chưa chắc hợp B2B, vì B2B cần giá riêng từng khách, công nợ, phê duyệt nhiều cấp.
| Mô hình | Hệ thống cốt lõi | Tính năng phải có |
|---|---|---|
| B2B | CRM bán hàng, công cụ báo giá, ERP, cổng đặt hàng cho đại lý, tích hợp dữ liệu với khách | Bảng giá riêng theo khách, hạn mức công nợ, phê duyệt đơn nhiều cấp, đặt hàng số lượng lớn, lịch sử hợp đồng |
| B2C | Website, ứng dụng bán hàng, POS tại cửa hàng, quản lý đơn hàng, cổng thanh toán, nền tảng dữ liệu khách hàng | Giỏ hàng, thanh toán đa phương thức, khuyến mãi, tồn kho thời gian thực, chăm sóc khách đa kênh |
| B2B2C | API, cổng đối tác, hệ thống đối soát | Phân quyền dữ liệu giữa các bên, đối soát và chia doanh thu, theo dõi hiệu quả theo từng đối tác |
| D2C | Website, ứng dụng riêng, quản lý đơn hàng, kho, vận chuyển, dữ liệu khách hàng | Hồ sơ khách thống nhất, thuê bao, cá nhân hoá, đổi trả, kết nối đơn vị giao hàng |
| C2C | Nền tảng sàn, xác minh danh tính, thanh toán trung gian, kiểm duyệt nội dung | Đánh giá hai chiều, giữ tiền đến khi nhận hàng, xử lý tranh chấp, phát hiện gian lận |
Với B2B, hai hệ thống thường quyết định năng lực bán là hệ thống quản lý quan hệ khách hàng (CRM) để theo dõi từng cơ hội qua nhiều tháng, và phần mềm hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) để quản lý tồn kho, công nợ, giá vốn. Với B2B2C, chất lượng giao diện lập trình ứng dụng (API) quyết định đối tác có tích hợp nhanh hay không. Với B2C, điểm yếu hay gặp là dữ liệu khách nằm rải rác ở nhiều kênh, không ghép được thành một hồ sơ.
Đo hiệu quả B2B và B2C bằng chỉ số nào?
Hai mô hình dùng chung một số chỉ số, nhưng trọng tâm khác nhau.
| Nhóm | B2B | B2C |
|---|---|---|
| Thu hút | Số khách tiềm năng đạt chuẩn, giá trị pipeline | Lượt truy cập, tỷ lệ nhấp, chi phí mỗi lượt cài đặt |
| Chuyển đổi | Tỷ lệ thắng thầu, độ dài chu kỳ bán | Tỷ lệ chuyển đổi, tỷ lệ bỏ giỏ hàng |
| Giá trị | Giá trị hợp đồng năm, doanh thu định kỳ | Giá trị đơn trung bình, số đơn mỗi khách |
| Giữ chân | Tỷ lệ gia hạn, tỷ lệ giữ doanh thu ròng | Tỷ lệ mua lại, tỷ lệ rời bỏ thuê bao |
| Hiệu quả chung | Chi phí có khách (CAC) so với giá trị vòng đời (LTV) | CAC so với LTV, thời gian hoàn vốn quảng cáo |
Ví dụ minh hoạ với số giả định. Một doanh nghiệp B2B bán phần mềm tốn 60 triệu đồng chi phí bán hàng, marketing để có một khách. Khách trả 80 triệu đồng mỗi năm và ở lại trung bình 4 năm, biên lợi nhuận gộp 70%. Giá trị vòng đời theo lợi nhuận gộp là 80 x 4 x 70% = 224 triệu đồng, gấp khoảng 3,7 lần CAC. Một shop B2C bán mỹ phẩm tốn 150.000 đồng để có một khách mới. Khách mua trung bình 3 đơn, mỗi đơn lãi gộp 90.000 đồng, tổng 270.000 đồng, gấp 1,8 lần CAC. Con số thứ hai cho thấy shop phải cải thiện tỷ lệ mua lại trước khi tăng ngân sách quảng cáo.
Cần lưu ý gì về pháp lý khi làm B2B, B2C tại Việt Nam?
Phần này chỉ giúp bạn biết cần kiểm tra gì, không thay cho tư vấn pháp lý.
- Bảo vệ người tiêu dùng (B2C, D2C): Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng số 19/2023/QH15 áp dụng khi người mua là người tiêu dùng. Luật có quy định riêng cho giao dịch từ xa, khi người tiêu dùng không được kiểm tra sản phẩm trước. Giao dịch giữa hai doanh nghiệp vì mục đích thương mại chủ yếu dựa trên hợp đồng thương mại.
- Thương mại điện tử: Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 được thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 01/07/2026. Luật áp dụng cho cả bên trong nước và nước ngoài, yêu cầu sàn xác thực người bán trước khi mở gian hàng và người bán qua livestream phải xác thực danh tính. Điểm này tác động trực tiếp tới B2C, C2C và B2B2C qua sàn.
- Hoá đơn: Nghị định 254/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026, hiệu lực 01/07/2026, thay Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Khi người mua cá nhân không cung cấp thông tin, hoá đơn có thể ghi “bán cho người tiêu dùng”. Với B2B, khách doanh nghiệp cần hoá đơn đủ thông tin người mua để hạch toán chi phí, nên quy trình lấy thông tin xuất hoá đơn phải chặt chẽ hơn.
- Dữ liệu cá nhân: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2026. B2C chịu tác động mạnh nhất, nhưng B2B cũng không ngoại lệ: danh sách người liên hệ của khách doanh nghiệp vẫn là dữ liệu cá nhân.
Nên chọn B2B hay B2C cho doanh nghiệp của bạn?
Không có mô hình tốt hơn tuyệt đối. Năm câu hỏi dưới đây giúp bạn định hướng.
- Ai có vấn đề cần giải quyết? Nỗi đau nằm ở quy trình tổ chức (quản lý kho, chấm công) là B2B; nằm ở đời sống cá nhân là B2C.
- Giá trị mỗi đơn là bao nhiêu? Đơn lớn mới đủ bù chi phí cho đội bán hàng trực tiếp. Đơn nhỏ cần kênh tự phục vụ và quy mô lớn.
- Bạn có vốn cho chu kỳ bán dài không? B2B có thể mất nhiều tháng mới chốt hợp đồng đầu, kèm công nợ. B2C có tiền nhanh hơn nhưng tốn quảng cáo liên tục.
- Đội của bạn mạnh ở đâu? Quan hệ, tư vấn giải pháp, đấu thầu hợp với B2B. Xây thương hiệu, nội dung, quảng cáo số hợp với B2C.
- Có đối tác đang nắm sẵn khách không? Nếu có, B2B2C có thể là đường ngắn nhất để tiếp cận người dùng cuối.
Những sai lầm thường gặp
- Bán cho khách B2B kiểu B2C: chạy khuyến mãi, ép chốt nhanh, thiếu tài liệu cho IT, tài chính.
- Bán cho khách B2C kiểu B2B: bắt “liên hệ để báo giá” cho sản phẩm vài trăm nghìn đồng.
- Mở kênh D2C mà không có phương án cho đại lý hiện tại, dẫn tới xung đột giá.
- Làm B2B2C nhưng không thoả thuận rõ quyền dữ liệu, khiến không thể chăm sóc lại người dùng cuối.
Câu hỏi thường gặp
Sàn thương mại điện tử là B2B, B2C hay C2C?
Một sàn có thể chứa nhiều mô hình cùng lúc. Gian hàng của doanh nghiệp, thương hiệu bán cho người mua là B2C. Người bán cá nhân bán đồ cho người khác là C2C. Quan hệ giữa sàn và nhà bán là B2B, vì sàn thu phí dịch vụ từ nhà bán. Nhìn tổng thể, sàn vận hành theo kiểu B2B2C.
B2B2C khác B2B thế nào?
Trong B2B thuần, quan hệ của bạn dừng ở doanh nghiệp khách hàng. Trong B2B2C, bạn đi qua đối tác nhưng người dùng cuối là người tiêu dùng, vẫn nhận diện thương hiệu và cần bạn hỗ trợ.
Phần mềm SaaS là B2B hay B2C?
Cả hai. SaaS là cách cung cấp phần mềm qua Internet theo thuê bao, không phải đối tượng khách. Phần mềm kế toán, CRM bán cho doanh nghiệp là SaaS B2B. Ứng dụng ghi chú, lưu trữ ảnh bán gói cá nhân là SaaS B2C.
Bán hàng cho hộ kinh doanh là B2B hay B2C?
Tuỳ mục đích mua. Nếu tiệm tạp hoá nhập hàng về bán lại, hay quán ăn mua nguyên liệu để chế biến, đó là B2B dù người mua là hộ kinh doanh. Nếu chủ tiệm mua đồ dùng cho gia đình, đó là B2C. Tiêu chí pháp lý cũng xoay quanh việc mua có vì mục đích thương mại hay không.