Trả lời nhanh: Proof of Work (PoW), tức bằng chứng công việc, là cơ chế buộc máy tính phải tốn sức tính toán thật để giải một câu đố băm trước khi được thêm khối mới vào blockchain. Lời giải rất khó tìm nhưng ai cũng kiểm tra được chỉ bằng một phép tính. Bitcoin là mạng dùng PoW nổi tiếng nhất.
Điểm chính
- Ý tưởng PoW có từ năm 1992 (Dwork và Naor) để chống thư rác, được Hashcash của Adam Back hiện thực năm 1997 và Bitcoin dùng làm nền đồng thuận từ năm 2009.
- Thợ đào đổi số nonce và băm tiêu đề khối 80 byte bằng SHA-256 hai lần cho tới khi kết quả không vượt mục tiêu độ khó.
- Bitcoin tự điều chỉnh độ khó sau mỗi 2.016 khối để giữ nhịp khoảng 10 phút một khối; trợ cấp khối giảm một nửa sau mỗi 210.000 khối.
- An toàn của PoW đến từ chi phí phần cứng và điện. Chuỗi nhỏ dễ bị tấn công 51%, chuỗi lớn đối mặt nguy cơ tập trung vào vài pool đào.
- Theo báo cáo của Đại học Cambridge công bố tháng 4/2025, mạng Bitcoin tiêu thụ khoảng 138 TWh điện mỗi năm, khoảng 0,5% điện năng toàn cầu.
Mục lục
- Proof of Work là gì?
- Proof of Work ra đời từ đâu?
- Cơ chế PoW hoạt động như thế nào?
- Độ khó được điều chỉnh mỗi 2.016 khối như thế nào?
- Phần thưởng khối và halving vận hành ra sao?
- Khi chuỗi rẽ nhánh, mạng chọn nhánh nào?
- PoW an toàn đến mức nào trước tấn công 51%?
- Proof of Work tiêu thụ bao nhiêu năng lượng?
- ASIC, pool đào và nguy cơ tập trung hoá
- Những mạng blockchain nào dùng Proof of Work?
- Vì sao Ethereum chuyển từ PoW sang PoS?
- So sánh nhanh PoW và PoS
- Pháp luật Việt Nam nói gì về hoạt động đào tiền mã hoá?
- Câu hỏi thường gặp
Proof of Work là gì?
Proof of Work (PoW), dịch là bằng chứng công việc, là cách để một máy tính chứng minh nó đã thực sự bỏ ra một lượng tính toán nhất định. Bằng chứng này có hai đặc điểm trái ngược: tạo ra thì tốn kém, kiểm tra thì gần như miễn phí.
Trong blockchain, PoW là luật chọn ai được ghi trang sổ tiếp theo. Các máy tham gia, gọi là thợ đào (miner), cùng giải một câu đố. Ai tìm ra lời giải trước được thêm khối mới và nhận thưởng. Các máy còn lại chỉ cần kiểm tra lời giải trong tích tắc rồi xây tiếp lên khối đó.
Ví dụ đời thường: vali khoá số 4 chữ số bị quên mật khẩu, bạn chỉ còn cách thử lần lượt từ 0000 tới 9999. Nhưng người khác nhìn vali đã mở là biết ngay bạn làm được. PoW giống vậy, chỉ khác là “ổ khoá” do hàm băm tạo ra và cả mạng phải thử hàng tỷ tỷ lần.
PoW là một loại cơ chế đồng thuận. Bức tranh chung gồm PoS, BFT, PoA có trong bài tổng quan về cơ chế đồng thuận; bài này chỉ đi sâu vào PoW.
Ví dụ: câu đố băm trông như thế nào?
Hàm băm SHA-256 biến mọi dữ liệu thành chuỗi 64 ký tự hệ thập lục phân (hex). Đổi một ký tự đầu vào, kết quả đổi hoàn toàn và không đoán trước được. Câu đố PoW đơn giản hoá có dạng: tìm số nonce sao cho mã băm của “dữ liệu + nonce” bắt đầu bằng ít nhất N số 0. Ví dụ minh hoạ do chúng tôi chạy thử với dữ liệu “VBPO|khoi 101|” ghép nonce, băm SHA-256 một lần:
| Yêu cầu | Nonce đầu tiên đạt | Mã băm (rút gọn) | Số lần thử trung bình |
|---|---|---|---|
| 1 số 0 ở đầu | 9 | 0fe23ba3… | 16 |
| 2 số 0 ở đầu | 106 | 00e614ec… | 256 |
| 3 số 0 ở đầu | 3.529 | 000fd5f9… | 4.096 |
| 4 số 0 ở đầu | 69.009 | 00005cbb… | 65.536 |
Mỗi số 0 thêm vào làm khối lượng việc tăng khoảng 16 lần, không có đường tắt ngoài thử, còn người kiểm tra chỉ băm một lần. Vì sao hàm băm không thể đảo ngược được giải thích trong bài hàm băm và ứng dụng trong blockchain.
Vì sao gọi là “đào”?
Sách trắng Bitcoin so sánh việc thêm đều đặn coin mới vào lưu thông với cảnh thợ đào vàng bỏ công sức đưa vàng vào lưu thông; với Bitcoin, thứ bị tiêu tốn là thời gian CPU và điện. Về kỹ thuật, “đào coin” chính là chạy vòng lặp băm để tạo bằng chứng công việc, còn coin mới là phần thưởng theo luật giao thức.
Proof of Work ra đời từ đâu?
PoW không do Bitcoin phát minh. Ý tưởng có từ gần hai thập kỷ trước, ban đầu để chống thư rác.
| Năm | Sự kiện | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 1992 | Cynthia Dwork và Moni Naor trình bày bài “Pricing via Processing or Combatting Junk Mail” tại hội nghị CRYPTO ’92 | Bắt người gửi thư tính một hàm “khó vừa phải” trước khi dùng tài nguyên chung |
| 1997 | Adam Back đề xuất Hashcash (tháng 5/1997), mô tả chi tiết trong bài báo năm 2002 | Tìm đầu vào có mã băm SHA-1 bắt đầu bằng nhiều bit 0 |
| 1999 | Markus Jakobsson và Ari Juels công bố “Proofs of Work and Bread Pudding Protocols” | Đặt tên và hình thức hoá khái niệm proof of work |
| 2004 | Hal Finney đưa ra RPoW (reusable proof of work) | Thử biến bằng chứng công việc thành token chuyển nhượng được |
| 2008 | Satoshi Nakamoto gửi sách trắng Bitcoin lên một danh sách thư về mật mã học ngày 31/10/2008 | Dùng PoW “tương tự Hashcash của Adam Back” để thống nhất thứ tự giao dịch |
| 2009 | Khối đầu tiên (genesis block) của Bitcoin được đào ngày 03/01/2009 | PoW bắt đầu vận hành trên mạng thực |
Bước nhảy của Bitcoin là biến PoW từ “phí gửi thư” thành “phiếu bầu” quyết định lịch sử giao dịch nào đúng. Sách trắng gọi đó là “một CPU một phiếu”: quyền gắn với sức tính toán, thứ không nhân bản miễn phí được như địa chỉ IP.
Cơ chế PoW hoạt động như thế nào?
Phần này lấy Bitcoin làm ví dụ; các mạng PoW khác có thể dùng hàm băm khác nhưng nguyên lý tương tự.
Tiêu đề khối 80 byte chứa gì?
Thợ đào không băm cả khối mà chỉ băm phần tiêu đề (block header) dài 80 byte. Theo tài liệu dành cho nhà phát triển Bitcoin, tiêu đề gồm sáu trường:
| Trường | Kích thước | Vai trò |
|---|---|---|
| Version | 4 byte | Bộ quy tắc xác thực khối tuân theo |
| Mã băm khối trước | 32 byte | Nối khối mới vào chuỗi |
| Merkle root | 32 byte | Một mã băm đại diện cho mọi giao dịch trong khối |
| Time | 4 byte | Dấu thời gian Unix lúc bắt đầu băm |
| nBits | 4 byte | Mục tiêu độ khó ở dạng mã hoá gọn |
| Nonce | 4 byte | Số tuỳ ý thợ đào thay đổi để có mã băm mới |
Đổi một giao dịch là merkle root đổi, mã băm đổi, và bằng chứng công việc cũ mất giá trị.
Vòng lặp thử nonce diễn ra ra sao?
- Gom giao dịch. Thợ đào lấy giao dịch từ hàng chờ (mempool), thường ưu tiên phí cao, rồi thêm giao dịch coinbase ở đầu khối để tự trả thưởng.
- Dựng tiêu đề. Tính merkle root, gắn mã băm khối trước, thời gian và nBits.
- Băm và so sánh. Tính SHA-256 của SHA-256 tiêu đề (băm kép, SHA-256d). Nếu kết quả, đọc như một số 256 bit, nhỏ hơn hoặc bằng mục tiêu thì khối hợp lệ.
- Chưa đạt thì thử lại. Nonce chỉ có 4 byte, khoảng 4,3 tỷ giá trị. Thử hết thì thợ đào cập nhật thời gian hoặc đổi coinbase để có merkle root mới.
- Thắng thì phát khối. Các nút tự kiểm tra mã băm, chữ ký, số dư và quy tắc giao thức, hợp lệ thì nối vào chuỗi.
Lưu ý: thợ đào chỉ đề xuất khối, còn các nút đầy đủ (full node) quyết định chấp nhận hay không. Vai trò từng loại nút có trong bài node blockchain là gì.
Mục tiêu độ khó (target) là gì?
Mục tiêu (target) là một số 256 bit mà mã băm tiêu đề không được vượt quá. Mục tiêu càng nhỏ, càng ít mã băm thoả mãn, càng phải thử nhiều. “Độ khó” (difficulty) là cách nói ngược cho dễ đọc: độ khó tăng nghĩa là mục tiêu giảm.
Tìm khối giống một cuộc rút thăm: mỗi lần băm là một “vé”. Thợ đào nắm 10% tổng sức băm sẽ tìm được trung bình khoảng 10% số khối về lâu dài, nhưng từng khối vẫn mang tính may rủi.
Độ khó được điều chỉnh mỗi 2.016 khối như thế nào?
Nếu độ khó cố định, càng nhiều máy đào thì khối ra càng nhanh. Bitcoin tự điều chỉnh mà không cần ai ra quyết định:
- Chu kỳ: sau mỗi 2.016 khối, mọi nút tính thời gian thực tế đã trôi qua từ dấu thời gian trong tiêu đề.
- Mục tiêu: 2.016 khối nên mất 1.209.600 giây, tức hai tuần, tương đương khoảng 10 phút một khối.
- Tỷ lệ: 2.016 khối chỉ mất 7 ngày thì độ khó tăng gấp đôi; mất 4 tuần thì giảm một nửa.
- Giới hạn: mỗi lần tăng tối đa 300% (gấp 4) hoặc giảm tối đa 75%.
Chi tiết ít người biết: tài liệu nhà phát triển Bitcoin ghi nhận lỗi lệch một (off-by-one) trong Bitcoin Core khiến độ khó được tính từ dấu thời gian của 2.015 khối thay vì 2.016. Vì đã thuộc quy tắc đồng thuận, sửa lỗi này đòi hỏi mọi nút cùng nâng cấp, nên nó vẫn tồn tại.
Ví dụ thực tế: ngày 03/07/2021, sau khi Trung Quốc siết hoạt động đào, độ khó Bitcoin giảm khoảng 28%, mức giảm mạnh nhất lịch sử mạng tính tới khi đó theo Hashrate Index. Cơ chế tự kéo nhịp khối về gần 10 phút mà không cần bên điều phối.
Phần thưởng khối và halving vận hành ra sao?
Thợ đào chấp nhận tốn điện và phần cứng vì giao thức trả thưởng cho khối hợp lệ, gồm trợ cấp khối (block subsidy), tức coin mới tạo trong giao dịch coinbase, và phí giao dịch của các giao dịch trong khối. Thưởng chỉ tiêu được sau ít nhất 100 khối.
Halving là sự kiện trợ cấp khối giảm một nửa. Theo tài liệu Bitcoin, trợ cấp bắt đầu ở 50 BTC và giảm một nửa sau mỗi 210.000 khối, khoảng bốn năm một lần:
| Khối bắt đầu | Năm (xấp xỉ) | Trợ cấp mỗi khối |
|---|---|---|
| 0 | 2009 | 50 BTC |
| 210.000 | 2012 | 25 BTC |
| 420.000 | 2016 | 12,5 BTC |
| 630.000 | 2020 | 6,25 BTC |
| 840.000 | 20/04/2024 (giờ GMT) | 3,125 BTC |
| 1.050.000 | dự kiến khoảng 2028 | 1,5625 BTC |
Do trợ cấp giảm theo cấp số nhân, tổng lượng Bitcoin tiệm cận 21 triệu. Tài liệu nhà phát triển ghi chỉ khối có độ cao dưới 6.930.000 mới có trợ cấp; giữ nhịp 10 phút thì mốc này rơi vào khoảng năm 2140. Sách trắng dự liệu phần khuyến khích khi đó có thể chuyển hoàn toàn sang phí giao dịch. Phí có đủ để duy trì sức băm, và do đó mức an toàn, hay không vẫn là câu hỏi mở. Bài viết chỉ mô tả cơ chế, không bàn tác động của halving lên giá.
Khi chuỗi rẽ nhánh, mạng chọn nhánh nào?
Hai thợ đào có thể tìm ra khối hợp lệ gần như cùng lúc; một phần mạng nhận khối A trước, phần còn lại nhận khối B. Chuỗi tạm rẽ thành hai nhánh. Sách trắng gọi quy tắc phân xử là chọn “chuỗi dài nhất”. Diễn đạt chính xác hơn, theo tài liệu nhà phát triển, là đi theo chuỗi khó tái tạo nhất, tức tích luỹ nhiều công việc nhất (most cumulative work). Hai cách nói chỉ trùng nhau khi mọi khối cùng độ khó.
Nhánh thua bị bỏ, khối trên đó gọi là khối cũ (stale block). Vì vậy giao dịch vừa vào khối chưa nên coi là chắc chắn; mỗi khối xây thêm phía trên làm việc đảo ngược khó hơn theo hàm mũ. Số xác nhận nên chờ và tính chung cuộc xác suất được phân tích ở bài cơ chế đồng thuận đã dẫn.
Vì sao “nhiều công nhất” chứ không phải “nhiều khối nhất”? Nếu chỉ đếm khối, kẻ gian có thể đào riêng một nhánh ở độ khó thấp, tạo thật nhiều khối rẻ rồi tung ra thay lịch sử. Đếm tổng công việc vô hiệu hoá chiêu này.
PoW an toàn đến mức nào trước tấn công 51%?
An toàn của PoW dựa trên giả định kinh tế: viết lại lịch sử đòi hỏi nhiều sức băm hơn toàn bộ phần trung thực. Sách trắng lập luận kẻ nắm sức băm vượt trội sẽ thấy chơi đúng luật có lợi hơn phá hệ thống.
- Kẻ nắm hơn 50% làm được: đảo ngược giao dịch gần đây của chính mình để chi tiêu kép, chặn giao dịch của người khác, chiếm toàn bộ phần thưởng.
- Không làm được: giả chữ ký để lấy tiền ví người khác, tạo coin vượt luật, đổi quy tắc mà nút đầy đủ kiểm tra.
Vì sao chuỗi PoW nhỏ dễ bị tấn công?
Chi phí tấn công tỷ lệ với tổng sức băm. Chuỗi nhỏ dùng chung thuật toán với chuỗi lớn rất dễ tổn thương vì kẻ tấn công có thể thuê hoặc chuyển tạm sức băm từ nơi khác. Tháng 5/2018, theo BleepingComputer, Bitcoin Gold bị tấn công 51%: hơn 388.000 BTG, trị giá hơn 18 triệu USD lúc đó, bị chi tiêu kép, nhắm vào các sàn tự động nhận nạp và cho rút nhanh.
Đào ích kỷ (selfish mining): chưa cần tới 51%
Năm 2013, Ittay Eyal và Emin Gün Sirer công bố bài “Majority is not Enough: Bitcoin Mining is Vulnerable”. Họ chỉ ra một nhóm thợ đào có thể giấu khối vừa tìm được, đào tiếp nhánh bí mật rồi công bố đúng lúc để vô hiệu hoá khối của người khác, nhờ đó nhận thưởng lớn hơn tỷ lệ sức băm. Bản sửa giao thức họ đề xuất chỉ chống được nhóm dưới 1/4 tài nguyên, thấp hơn nhiều ngưỡng 1/2 thường được giả định.
Proof of Work tiêu thụ bao nhiêu năng lượng?
Năng lượng là phần gây tranh cãi nhất, và cũng là đặc tính thiết kế: chi phí điện khiến làm giả lịch sử trở nên đắt. Theo “Cambridge Digital Mining Industry Report” của Trung tâm Tài chính Thay thế Cambridge (CCAF), công bố ngày 28/04/2025:
- Mạng Bitcoin tiêu thụ khoảng 138 TWh điện mỗi năm, khoảng 0,5% điện năng toàn cầu.
- 52,4% điện cho đào đến từ nguồn bền vững: 42,6% tái tạo và 9,8% hạt nhân.
- Khí tự nhiên chiếm 38,2% (năm 2022 là 25,0%), than đá giảm còn 8,9% (năm 2022 là 36,6%).
- Phát thải ước tính khoảng 39,8 triệu tấn CO2 tương đương mỗi năm.
Đọc số liệu thận trọng: Cơ cấu năng lượng trong báo cáo Cambridge dựa trên khảo sát 49 doanh nghiệp đào, chiếm khoảng 48% hoạt động đào toàn cầu, nên có thể nghiêng về doanh nghiệp lớn. Điện năng toàn mạng là ước tính từ sức băm và hiệu suất máy giả định, không phải số đo trực tiếp. Khi trích dẫn, hãy ghi rõ nguồn và năm.
Phía ủng hộ nhấn mạnh tỷ trọng nguồn bền vững đang tăng. Phía phê phán chỉ ra lượng điện tuyệt đối vẫn rất lớn, máy chuyên dụng nhanh lỗi thời tạo rác điện tử, và điện tăng theo giá trị mạng chứ không theo số giao dịch.
ASIC, pool đào và nguy cơ tập trung hoá
Từ CPU tới ASIC
Những năm đầu, Bitcoin được đào bằng CPU. Sau đó thợ đào chuyển sang card đồ hoạ (GPU), rồi FPGA, và cuối cùng là ASIC (Application-Specific Integrated Circuit), chip chỉ làm đúng việc băm SHA-256 kép. Với tác vụ này, ASIC nhanh và tiết kiệm điện hơn CPU, GPU rất nhiều, khiến máy tính thường gần như không còn cơ hội tìm được khối Bitcoin. Một số mạng chọn thuật toán “kháng ASIC” (ASIC-resistant):
- Scrypt (Litecoin): cần nhiều bộ nhớ hơn SHA-256.
- Ethash (Ethereum trước The Merge): dùng tập dữ liệu DAG vài GB. Theo ethereum.org, mục tiêu kháng ASIC cuối cùng không thành vì ASIC cho Ethash vẫn ra đời.
- RandomX (Monero, kích hoạt ngày 30/11/2019): chạy mã ngẫu nhiên, tối ưu cho CPU phổ thông.
Pool đào hoạt động thế nào?
Thợ đào nhỏ có thể chờ nhiều năm mà không tự tìm được khối Bitcoin nào. Pool đào (mining pool) gom sức băm của nhiều người và chia thưởng theo đóng góp. Để đo đóng góp, pool giao cho thành viên mục tiêu dễ hơn nhiều mục tiêu thật; mỗi lời giải đạt mục tiêu dễ gọi là một “share”. Thỉnh thoảng một share đạt luôn mục tiêu thật và pool nhận thưởng khối. Cách chia phổ biến là PPS (trả cố định mỗi share) hoặc PPLNS (chia theo N share gần nhất).
Rủi ro tập trung hoá
Trong mô hình pool truyền thống, nhà vận hành pool, không phải từng thợ đào, quyết định khối chứa giao dịch nào. Vài pool lớn vì thế có thể chi phối việc chọn giao dịch dù sức băm đến từ hàng nghìn người. Năm 2014, pool GHash.io từng vượt 50% sức băm Bitcoin; theo TechCrunch ngày 16/07/2014, pool này cam kết không vượt 39,99%. Cam kết tự nguyện không phải bảo đảm kỹ thuật. Về địa lý, khảo sát Cambridge năm 2025 ghi nhận Mỹ chiếm 75,4% hoạt động đào được các doanh nghiệp tham gia báo cáo, Canada 7,1%; con số phản ánh mẫu khảo sát, không phải toàn mạng.
Những mạng blockchain nào dùng Proof of Work?
| Mạng | Thuật toán băm | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Bitcoin | SHA-256 kép | Khởi chạy 2009, nhắm 10 phút một khối |
| Litecoin | Scrypt | Công bố tháng 10/2011, khoảng 2,5 phút một khối, tổng cung tối đa 84 triệu |
| Monero | RandomX | Tối ưu cho CPU, hạn chế máy đào chuyên dụng |
| Ethereum Classic | Etchash (biến thể Ethash) | Đón phần lớn thợ đào Ethash sau tháng 9/2022, theo trang chính thức của dự án |
Ngoài tiền mã hoá, PoW vẫn dùng đúng mục đích ban đầu: buộc trình duyệt giải câu đố nhỏ trước khi gửi biểu mẫu hay gọi API để chặn bot.
Vì sao Ethereum chuyển từ PoW sang PoS?
Ethereum từng dùng PoW với thuật toán Ethash. Ngày 15/09/2022, sự kiện The Merge gộp lớp thực thi của mạng chính với Beacon Chain chạy Proof of Stake. Theo ethereum.org, từ đó đào không còn là cách tạo khối hợp lệ; vai trò này thuộc về người xác thực (validator) ký quỹ ETH, và điện năng tiêu thụ ước tính giảm khoảng 99,95%. An toàn của mạng chuyển từ chi phí điện và phần cứng sang tài sản ký quỹ có thể bị cắt khi vi phạm. Chi tiết có trong bài Proof of Stake hoạt động ra sao.
So sánh nhanh PoW và PoS
| Tiêu chí | Proof of Work | Proof of Stake |
|---|---|---|
| Quyền tạo khối gắn với | Sức băm (phần cứng + điện) | Tài sản ký quỹ |
| Cái giá khi gian lận | Điện và thời gian máy đã đốt | Bị cắt ký quỹ (slashing) |
| Năng lượng | Rất cao | Thấp |
| Tính chung cuộc | Xác suất, tăng theo số xác nhận | Có điểm chốt (Ethereum khoảng 15 phút) |
| Nguy cơ tập trung | Pool đào, nhà sản xuất ASIC | Sàn và dịch vụ ký quỹ lớn |
| Ví dụ | Bitcoin, Litecoin, Monero | Ethereum (từ 15/09/2022) |
Không cơ chế nào vượt trội tuyệt đối: PoW đơn giản và gắn an toàn với tài nguyên vật lý, PoS tiết kiệm năng lượng nhưng phức tạp hơn. Cả hai thường mở rộng bằng giải pháp lớp trên, xem bài Layer 1 và Layer 2.
Pháp luật Việt Nam nói gì về hoạt động đào tiền mã hoá?
Văn bản kiểm chứng được có nhắc trực tiếp tới thiết bị đào là Chỉ thị 10/CT-TTg ngày 11/04/2018 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý các hoạt động liên quan đến bitcoin và các loại tiền ảo tương tự. Chỉ thị giao Bộ Tài chính chủ trì có biện pháp hạn chế nhập khẩu, quản lý thiết bị, máy móc cho mục đích đào tiền ảo. Các mốc chung khác:
- Ngân hàng Nhà nước nhiều lần khẳng định bitcoin và tiền ảo tương tự không phải phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam.
- Luật Công nghiệp công nghệ số số 71/2025/QH15, hiệu lực từ 01/01/2026, phân loại tài sản số thành tài sản ảo, tài sản mã hoá và tài sản số khác.
- Nghị quyết 05/2025/NQ-CP ngày 09/09/2025 thí điểm thị trường tài sản mã hoá trong 5 năm, tập trung vào chào bán, giao dịch và tổ chức cung cấp dịch vụ được cấp phép.
Doanh nghiệp định nhập khẩu hay vận hành thiết bị đào nên hỏi cơ quan có thẩm quyền và luật sư trước. Tổng hợp khung pháp lý có trong bài chính sách và pháp lý blockchain tại Việt Nam; nền tảng khối, chuỗi, sổ cái phân tán có ở bài trụ blockchain hoạt động thế nào.
Lưu ý: Bài viết giải thích cơ chế kỹ thuật, không khuyến nghị đầu tư hay khuyến khích đào tiền mã hoá. Hoạt động đào có rủi ro mất vốn do giá biến động, độ khó tăng, phần cứng nhanh lỗi thời, chi phí điện, cháy nổ và rủi ro pháp lý.
Câu hỏi thường gặp
PoW là gì, có phải là đào coin không?
PoW là cơ chế (câu đố băm và quy tắc chọn chuỗi), còn đào là hoạt động chạy máy để giải câu đố đó. Ngoài blockchain, PoW còn dùng để chống thư rác và bot mà không gắn với coin nào.
Vì sao Bitcoin mất khoảng 10 phút cho một khối?
Do giao thức nhắm 2.016 khối trong hai tuần và điều chỉnh độ khó theo đó. 10 phút là trung bình; từng khối có thể ra sau vài giây hoặc hơn một giờ.
Máy tính cá nhân có đào Bitcoin được không?
Chương trình vẫn chạy được, nhưng so với ASIC, xác suất tìm ra khối gần như bằng không trong khi vẫn tốn điện. Phần mềm độc hại có thể lén dùng máy nạn nhân để đào (cryptojacking).
Doanh nghiệp xây blockchain nội bộ có nên dùng PoW không?
Thường là không. Mạng doanh nghiệp đã biết danh tính thành viên nên không cần đốt điện để chống giả mạo; cơ chế kiểu BFT hoặc Raft nhanh và rẻ hơn. PoW hợp nhất với mạng công khai, ai cũng tham gia được mà không cần xin phép.